Bezorgde burgers verzamelen zich voor het hek bij chemiebedrijf Sachem.
Bezorgde burgers verzamelen zich voor het hek bij chemiebedrijf Sachem. (Foto: Loeki Bruinink)

'Explosie Beiroet waarschuwing'

De ramp in de Libanese hoofdstad laat zien wat fout kan gaan bij de opslag van licht ontvlambare vloeistoffen en gassen. Het sterkt het comité Bezorgde Burgers Zaltbommel in haar verzoek om zorgvuldig in kaart te brengen wat de risico’s zijn die de aanwezigheid van chemiebedrijf Sachem binnen de gemeentegrenzen met zich meebrengt. “Onze bezwaren en zorgen worden steeds weggewuifd. Daarom pleiten we al jaren voor een onafhankelijk onderzoek. Laat de explosie in Beiroet een waarschuwing zijn voor Zaltbommel.”

door Loeki Bruinink

Zaltbommel - Mieke Tromp Meesters en Marie Kranendonk zitten aan de keukentafel achter een enorme dossiermap. Samen met Edward Butter vormen zij het comité Bezorgde Burgers Zaltbommel (BBZ). In de map zitten stukken die zij in hun bijna driejarig bestaan hebben verzameld. En die hun ongerustheid over de situatie bij Sachem alleen maar doen toenemen. “Bij dit chemiebedrijf op het Van Voordenpark ligt meer dan 600 ton aan ontvlambare vloeistoffen en gassen opgeslagen. En daarnaast ook bijna 2.000 ton aan acuut toxische stoffen, waarvan ruim 400 ton epichloorhydrine (ECH): een stof die boven 28 graden Celsius explosief is en boven 20 graden zeer schadelijk voor de gezondheid. Ook ligt er 28 ton trimethylamine (TMA) – een zeer ontvlambaar en giftig gas. Met tropische temperaturen wordt het explosiegevaar alleen maar groter.

Schandelijk
Ingeklemd tussen de A2 en de spoorlijn en op steenworp afstand van woningen, bedrijven, scholen, sportcomplexen en zorginstellingen is de ligging van het bedrijf ongunstig te noemen. “Het chemiebedrijf moet aan strikte eisen voldoen, wil het op deze locatie kunnen voortbestaan. Een mogelijke explosie kan voor een kettingreactie zorgen. Een ontploffing van een vat wordt door de brandweer omschreven als ‘een situatie die niet meer bestrijdbaar is voor de hulpdiensten’.”

Ze maken zich dan ook ernstige zorgen. Zeker nu Sachem voor de productie van een grondstof voor een ‘personal care’ product onlangs toestemming kreeg om de druk in een reactor te verhogen. “Schandelijk”, aldus de comitéleden. “Het is onduidelijk of deze reactor en leidingen hier wel op berekend zijn en onafhankelijk getest zijn. Met dit gedoogbesluit ondergraaft de provincie de formele vergunningsprocedure, waarbij iedereen tot 30 juli bezwaren (zienswijzen) mocht indienen tegen de op 18 juni ter inzage gelegde omgevingsvergunning. Sachem krijgt namelijk al op 17 juni toestemming van de provincie om onder hogere druk te gaan werken. Vijf dagen nadat Sachem hierom had verzocht en een dag voordat de vergunning überhaupt ter inzage is gelegd. Een flink aantal ingediende bezwaren is juist gericht tegen het onder hogere druk gaan werken in de reactoren vanwege mogelijke hogere risico’s op explosie.” Volgens het comité wordt hiermee de veiligheid en gezondheid van de bevolking ondergeschikt gemaakt aan bedrijfsbelangen.

Paniekzaaiers
Mieke is een bioloog met communicatie ervaring, Marie heeft ervaring in de duurzame ontwikkelingen in natuur, milieu en gezondheid en Edward beschikt als ingenieur over technische kennis. Ze vullen elkaar dus goed aan en trekken samen op met de Stichting Veiliger Zaltbommel, die als zich als formeel rechtspersoon met name op het juridische deel richt. Ze zijn bepaald niet de enigen die zich ongerust maken. Al in 2017 tekenden ruim 1.200 inwoners de petitie tegen de plannen die Sachem had om haar productie uit te breiden.

“In het overleg over de nieuwe omgevingsvergunning zaten wij aan tafel met Sachem, de provincie en de gemeente. Daar wezen wij op de resultaten van inspectierapporten. Die reppen over mankementen en overtredingen. We vragen al drie jaar vergeefs om inzage in het Explosieveiligheid rapport! Neem de kaart waarop Sachem haar veiligheidsrisico inventarisatie baseert. Die gegevens zijn achterhaald. Lege plekken op de kaart zijn inmiddels volgebouwd. Onze bezwaren worden echter achteloos weggewuifd. We zouden paniekzaaiers zijn.”

De explosie in Beiroet sterkt BBZ in haar roep om transparantie en preventieve maatregelen. “In veel gevallen is een menselijke fout de aanleiding voor ongelukken. Als het misgaat bij Sachem, weten inwoners, bedrijven, scholen en zorginstellingen in de omgeving dan hoe ze moeten handelen? Wat als een van de vaten bij Sachem explodeert, met pal ernaast autobedrijven waar ook brandstoftanks liggen? De gemeente en provincie zouden hun besluiten moeten baseren op onafhankelijk onderzoek. En niet blindelings moeten vertrouwen op rapporten van Sachem, waarin risico’s worden gebagatelliseerd. Het is niet zo dat we het bedrijf weg willen hebben. We begrijpen dat het zorgt voor werkgelegenheid. Bovendien is het een gulle sponsor van lokale verenigingen. Maar in het belang van alle betrokkenen moeten mogelijke veiligheidsrisico’s objectief in kaart worden gebracht als basis voor besluiten.”

Als reactie op de bezorgdheid van BBZ wijst gemeente Zaltbommel erop dat provincie Gelderland het bevoegd gezag voor de vergunningverlening is. “Deze heeft de veiligheidsrisico’s in kaart gebracht op basis van de kwantitatieve risicoanalyse, de milieurisicoanalyse, het veiligheidsrapport en de bedrijfsbrandweerrapportage en toetst deze aan de hand van de wet- en regelgeving. Daarnaast worden interne bedrijfsdocumenten beoordeeld tijdens de zogenaamde BRZO (Besluit Risico’s Zware Ongevallen) inspecties.”

Lees volgende week de reacties van gemeente Zaltbommel, provincie Gelderland en Sachem op de zorgen van BBZ.

www.facebook.com/ZaltbommelComiteBezorgdeBurgers

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden