<p>Joris Grauss en Walter Kooijman zette zich in om de meer dan 50-jaar oude karpers te redden op Landgoed Brakel, maar door de slechte waterkwaliteit was dit helaas niet mogelijk.</p>

Joris Grauss en Walter Kooijman zette zich in om de meer dan 50-jaar oude karpers te redden op Landgoed Brakel, maar door de slechte waterkwaliteit was dit helaas niet mogelijk.

(Foto: Marielle Pelle)

'Dit is een ecologisch drama!'

Toen de 11-jarige Joris Grauss in deze krant las dat er gewerkt ging worden op Landgoed Brakel, trok hij aan de bel bij Geldersch Landschap & Kasteelen. Als visser maakte hij zich zorgen over de aanpak, maar vooral over het welzijn van de vissen in de vijver. Hij werd uitgenodigd om te helpen, maar het pakte heel anders uit. Veel vissen hebben het niet overleefd.

door Marielle Pelle

Brakel - ‘Ik vis heel graag in de vijver van Huis Brakel en er zitten hele grote snoeken, baarzen en voorntjes, die heb ik ook gevangen. Er is nu een heel mooi pad en daar kunnen we goed vissen. Maar als het gras geleidelijk naar het water loopt, kunnen ik en mijn vrienden er niet meer goed vissen, dus zouden jullie daar rekening mee willen houden? Misschien kan ik ook helpen met de vissen eruit halen? Want er zit heel veel vis en hele mooie koi karpers en het zou heel jammer zijn als die verloren gaan.’ Het waren de woorden die Joris mailde. Hij ontving een betrokken en positieve reactie terug van de projectleider van Geldersch Landschap & Kasteelen, waarin in kindertaal al zijn vragen werden beantwoord en waarin hij werd uitgenodigd om erbij te zijn als de vissen werden overgeplaatst. Joris kreeg voor dit natuurproject vrij van school, met de afspraak dat hij naderhand een presentatie zou geven over dit project.

Levenloos aan de oppervlakte
Maar als ik die middag een kijkje neem, tref ik Joris met een bedrukt gezicht aan aan de rand van het water. Vanochtend zijn de vissen gevangen en overgezet naar ander water op het landgoed. Maar na korte tijd drijven al veel vissen levenloos aan de oppervlakte. In het water blijkt geen zuurstof te zitten. Eenieder kijkt verslagen toe, aannemers en projectleiders worden gebeld en bij iedereen staat de teleurstelling op de gezichten.

Blamage
Ook de 45-jarige Walter Kooijman uit Brakel loopt driftig heen en weer en probeert vanaf de waterkant de vissen nog te redden. “Dit is een blamage! Dit is een ecologisch drama!” Kooijman vertelt dat hij regelmatig komt kijken bij de werkzaamheden en al meerdere malen zijn zorg had uitgesproken, want hij proefde dat er geen plan was voor de vijver en dat men dacht dat er geen vis in zat. Kooijman vertelt dat hij zelf een jongetje was van Joris’ leeftijd toen ook de vijver werd schoongemaakt. Veel dorpsgenoten staken toen hun handen uit de mouwen om de vissen te redden en naar grote wateren te brengen in het Munnikenland. Hij heeft een fotoboekje bij zich met foto’s van toen, waarbij hij levendig vertelt. Daarna werden karpers ingezet voor het beheren van de waterplanten en de waterkwaliteit. “Enkele jaren later viel een vijvertje in het bos droog, de vissen die daar zaten hebben wij eruit gehaald en hier in de vijver gezet. Ook in het water langs de Molenkampsweg zaten veel karpers, te veel. We hebben er toen een aantal uitgehaald en hier in de vijver weer losgelaten. Vanochtend hadden we deze karpers weer vast. Karpers van meer dan 50 jaar oud en die drijven nu levenloos in het water.” Kooijman wijst: “Kijk daar ligt die goudkarper!” Stoere werkmannen kijken toe, ook op hun gezichten staat alleen maar verslagenheid. Joris valt terneergeslagen op een bankje neer, zijn opa legt een hand op zijn schouder, maar Joris schudt teleurgesteld zijn hoofd.

Mannen van Visserij Service Nederland lopen door het water en meten zuurstof, iedereen kijkt stil toe. Bezorgd schudden de mannen hun hoofd. “We meten maar 1.9 en voor vissen is minimaal 4.0 nodig.” Desgevraagd lichten ze toe: “Dit is ons dagelijks werk. Achteraf gezien had dit anders gemoeten, maar wij zijn gistermiddag pas benaderd. Vissen overplaatsen is prima, maar het is jammer dat er geen schoon water in de omgeving beschikbaar is. We schatten in dat een klein percentage van deze vissen zal sneuvelen, maar voor die oude karpers zijn de omstandigheden te zwaar. We hebben vanochtend ruim 200 kilo klein vis overgezet, dit zijn zo’n 6.000 vissen! Daarnaast nog 150 kilo grote vissen als karper, snoeken en een grote meerval. Ja, die meerval”, geeft hij aan, “die was van flink formaat, dat zie je niet vaak!”

Overvallen
“We zijn overvallen door de omvang van het aantal vissen”, vertelt Ab van Dijk, projectleider van Geldersch Landschap & Kasteelen. “Deze informatie hadden we niet. Aan de voorkant laat je alles onderzoeken, maar dit is ons overvallen, want zo willen we niet met de natuur omgaan.”

“Normaal hebben we vooraf inloopavonden, dit kon nu niet door corona. Daar hadden we deze signalen zeker gehoord vanuit de omgeving”, aldus Van Dijk. “We hebben op advies van een ecoloog en op het laatste moment nog Visserij Service Nederland erbij betrokken, maar hier is te laat gekeken naar welk water beschikbaar was.” Van Dijk is zelf ook aangeslagen over de situatie en zegt: “Dit was onze intentie niet. De plannen voor het eiland hebben we aangepast omdat daar een ijsvogel een plaats heeft, daar blijven we af, want de natuur gaat voor.” Waarop hij eerlijk aangeeft: “Landgoed Brakel is de laatste van 17 landgoederen waar we deze werkzaamheden uitvoeren. Bij de andere landgoederen hadden we een paar kuipen vis. Dit is een uitschieter. We hebben niet in kunnen schatten dat hier meer dan 6.000 vissen zaten.”

Pomp
Er wordt besloten een pomp te plaatsen die het water rond gaat pompen, zodat er zuurstof ontstaat. Ineens staat er weer kracht op de gezichten van de werkmannen, ze voelen dat ze iets kunnen doen. Kooijman en Joris staan machteloos toe te kijken aan de waterkant als ze weer een schubkarper zien liggen. Kooijman kijkt Joris aan en zegt: “We hebben vandaag een bejaardenhuis verhuisd. We hebben gedaan wat we konden, nu kunnen we weinig meer doen.” Joris knikt.

Ik ben benieuwd wat hij op school gaat vertellen. Hij weet dit direct keurig samen te vatten en zegt: “Dat er veel vissen zijn dood gegaan omdat er geen goed plan was. Maar als wij niets gedaan hadden waren er zeker nog veel meer dood!”

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden