‘De avondklok van nu is een luxeprobleem’


<p>Meneer Van der Meijden (92): "In de oorlog haalde je het niet in je hoofd om naar buiten te gaan. Dan werd je doodgeschoten. En nu gaan ze wel naar buiten en vernielen van alles."</p>

Meneer Van der Meijden (92): "In de oorlog haalde je het niet in je hoofd om naar buiten te gaan. Dan werd je doodgeschoten. En nu gaan ze wel naar buiten en vernielen van alles."

‘De avondklok van nu is een luxeprobleem’

In Nederland geldt er tot, tenminste, 10 februari een avondklok. Deze maatregel roept veel emotie op. De instelling van de avondklok kwam voor het laatst voor in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. We spreken met een tweetal ouderen, die de avondklok in de oorlogsjaren meemaakte en nu, ruim 75 jaar later, weer.

door Marielle Pelle

Bommelerwaard - “De avondklok tijdens de oorlog vergelijken met nu slaat nergens op. Toen was het geen avondklok, er mocht geen enkel licht naar buiten schijnen. We zaten binnen in het donker en in de kou. Waar hebben jullie nu een probleem mee? Je hebt je vermaak. Je hebt televisie, muziek, je iPad en je iPhone en je hebt allemaal eten en drinken. Toen hadden we alleen kaarslicht. De avondklok van nu is een luxeprobleem. Je moet alleen maar dankbaar zijn!” Het zijn krachtige en duidelijke woorden die de 95-jarige Dirre van Dalen uit Brakel geeft, als ik haar vraag naar de avondklok.

Niet te vergelijken
Rustig vertelt Van Dalen verder: “De jeugd gaat deze tijd vergelijken met de oorlogsjaren, omdat we toen geen verzetjes hadden. Om even te vergelijken: ik was 14 jaar toen de oorlog begon en 19 jaar bij de bevrijding. Nee, wij mochten, en konden ook niet naar buiten ‘s avonds. Alles moest verduisterd worden, zelfs het kleinste beetje lichtje mocht niet gezien worden. Nu was dat niet het grootste probleem, want elektriciteit was er niet en olie voor de lampen ook niet meer.” Ze zucht en zegt: “Dan kan ik niet begrijpen dat ze het vergelijken met de oorlog. Het ís niet te vergelijken.”

“Er heerst nu een andere cultuur”, zegt de 92-jarige meneer Van der Meijden. Vanuit zijn kamer in zorgcentrum ‘t Slot vertelt hij over de avondklok in de oorlogsjaren. “Je mocht ‘s avonds niet naar buiten, alles moest verduisterd zijn. Dit was soms ook erg angstig. In de winter was het koud en de kolen waren op. Dan ging je van ellende maar vroeg naar bed.”

Plunderingen
“De avondklok van nu is een goed initiatief onder deze omstandigheden.” Maar hij spreekt ook zijn verontwaardiging uit over de rellen en de plunderingen die hebben plaatsgevonden. De enige overeenkomst die hij ziet tussen de avondklok in de oorlogsjaren en nu in 2021, is volgens hem heel duidelijk: dat je op een bepaald tijdstip niet buiten mag zijn. Ook Van der Meijden verwoordt het duidelijk en zegt: “In de oorlog haalde je het niet in je hoofd om naar buiten te gaan. Dan werd je doodgeschoten. En nu gaan ze wel naar buiten en vernielen van alles.”

Blij met avondklok
“Ik was er blij mee toen de avondklok kwam”, vertelt Van Dalen. “Ik dacht: Eindelijk! Want de jeugd luisterde toch niet. Ik vind het een goede oplossing. Maar al die rellen zijn verschrikkelijk.” Ze zucht. “Ik was zo boos. Ik vind het een schande. We hadden zo’n trots land opgebouwd. We waren zo eensgezind.” Ze maakt zich er zichtbaar boos om. Even is ze stil en zegt dan: “Het is maar goed dat ik niet in de regering zit.”

“Natuurlijk begrijp ik dat als je 17, 18 of 19 jaar bent en niet naar buiten kunt, dat je boos bent. Maar op wie ben je boos? Je kunt op niemand boos zijn. Wees maar dankbaar! Ik was ook tussen de 14 en 19 jaar, het waren ook mijn jeugdjaren en ik zat ook binnen. Maar dan met de angst of er die avond weer op de ramen zou worden gebonsd. Dat we een Duitser moesten binnenlaten voor de nacht. Er werd niet gevraagd of je dit leuk vond.”

Even is ze stil. Ze kijkt me dan recht aan en zegt: “De oorlog heeft ons geleerd dankbaar te zijn.” Oprecht en met een heldere stem gaat ze verder: “Als we het in de oorlog vijf jaar volgehouden hebben, dan moeten we het nu toch met z’n allen wel een paar weken of maanden vol kunnen houden? We willen toch allemaal dit coronavirus overwinnen?”

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden