<p>Bommelaars Ad Schalkx en Paul Burgers met op de achtergrond het gebied waar de nieuwe wijk Buitenstad zal verrijzen.</p>

Bommelaars Ad Schalkx en Paul Burgers met op de achtergrond het gebied waar de nieuwe wijk Buitenstad zal verrijzen.

(Foto: Loeki Bruinink)

Bommels karakter weggespoeld

Aanvankelijk leek iedereen op één lijn te zitten. De nieuw te ontwikkelen woonwijk Buitenstad zou een Zaltbommels werfkarakter krijgen. Met ruimte voor zo’n 300 woningen, winkels en horeca en met aandacht voor industrieel erfgoed en het weidse wonen aan de rivier naast de vesting. Dat plan zagen Bommelaars Paul Burgers en Ad Schalkx in de loop ter tijd verworden tot een massief, gebiedsvreemd project. Kan het tij nog worden gekeerd?

door Loeki Bruinink

Zaltbommel - Dat het gebied rond de AH en Lidl wordt ontwikkeld tot Buitenstad Zaltbommel, lijkt iedereen toe te juichen. Het ontwerp dat nu op tafel ligt, stuit echter een groot deel van de stadbewoners tegen de borst. Ruim 1.100 inwoners ondertekenden de petitie waarin verzocht werd om een minder hoog en massief plan, passend bij de vesting Zaltbommel.

Zeker, via een klankbordgroep was de afgelopen jaren gezorgd voor burgerparticipatie. Deze groep van bewoners en belanghebbenden zag de plannen van projectontwikkelaar Waalbommel bv – een samenwerking van Volker Wessels Vastgoed en Smit’s Bouwbedrijf - in de ontwerpen van bureau wUrck steeds meer vorm krijgen. Ook Paul Burgers en Ad Schalkx maken deel uit van deze klankbordgroep. “Die participatie bleek een wassen neus”, aldus beide mannen. “Op papier werden telkens ogenschijnlijk kleine aanpassingen gedaan. Zoals de twee ‘verticale elementen’ – gewoon dikke flats - die werden toegevoegd aan weerszijden van de loods. Deze zijn historisch onjuist. In stapjes is het Zaltbommelse karakter van de wijk losgelaten. Het is alsof je steeds een beetje water bij de wijn gooit, zodat je langzaam went aan die veranderingen.”

Voormalig waterbouwer Burgers en werktuigbouwkundige Schalkx bleven echter alert. “Tweedimensionaal lijkt er misschien niet zoveel aan de hand. Maar we hebben het concept bestemmingsplan door een professional laten uittekenen. Hoe gaat de Buitenstad er vanaf de binnenstad uitzien? En vanaf de Waal? Schrikbarend hoog en massief, zo blijkt. Totaal niet passend in de omgeving. Wat menigeen zich niet heeft gerealiseerd, is dat de gehele wijk gebouwd zal worden op een 1,50 meter hoge sokkel. Bedoeld om toekomstige waterstanden het hoofd te bieden en om de vervuilde bodem af te dekken.”

Die tekening was voor veel inwoners dan ook een wake-up call. Maar liefst 1.126 mensen tekenden de petitie tegen het huidige ontwerp van de nieuwe wijk. Die petitie was opgesteld door de werkgroep Buitenstad, waarin Schalkx en Burgers met drie anderen zijn verenigd. Locoburgemeester Bragt nam deze 1 april in ontvangst.

“We willen niet alleen kritiek leveren, maar ook constructief meedenken”, benadrukken Burgers en Schalkx. “Al eerder kwamen we met een plan, uitgewerkt in een maquette. Daar is echter niets mee gedaan.”

Piramidevorm
“Het is nog niet te laat. We kunnen samen terug naar de tekentafel om tot een verantwoord plan voor de Buitenstad te komen. Een plan dat recht doet aan het werfkarakter én past bij de vestingstad. Dat kan door te werken met uitnodigende zicht- en looplijnen en open structuren. Door te bouwen in piramidevorm: in het midden hoger, richting Waal lager.”

“Karakteristieke elementen als de loods, het havenkantoor en de kraanbaan hebben historische waarde. Deze kun je in het plan verwerken, rekening houdend met de nieuwste milieueisen. Bouw je op palen, dan kun je daarin meteen warmtepompen verwerken. Er is genoeg plaats voor driehonderd woningen, ook voor starters en minder draagkrachtigen.”

“In zes tot acht maanden kunnen we komen tot een plan waarmee de gemeente Zaltbommel in de toekomst vooruit kan. We kennen elkaar allemaal al, dus je kunt snel schakelen.”

Industrieel erfgoed
Al eerder trokken beide mannen bij de gemeente Zaltbommel aan de bel. Dat was toen AH haar pand, gevestigd in een voormalige machinefabriek op hetzelfde terrein, wilde verbouwen en uitbreiden. “Ook al was het ontwerp toen in feite al definitief, toch is naar ons geluisterd. Wethouder Bragt heeft daarmee echt lef getoond. De huidige contouren van het gebouw verwijzen naar die van de vroegere machinefabriek. Zo blijft er een link met het industrieel erfgoed.”

Variëteit en geborgenheid
Wethouder Willem Posthouwer benadrukt dat de plannen – mede door de reacties van de klankbordgroep – in de afgelopen periode meerdere malen zijn aangepast. De tekening die in de petitie is gebruikt, vindt hij zelf ook lelijk. “Ze hebben hiervoor de uiterste grenzen opgezocht.” Zo ver ziet hij het echt niet komen. “Het ontwerp ziet er anders uit. Als je de huidige vestingstad als een blok zou tekenen, zou je ook schrikken. Door straks meerdere architecten aan te trekken voor het project, ontstaat er een gevarieerde wijk, die geborgenheid biedt. Mét zichtlijnen en doorkijken, zonder dat het een tochtgat wordt. Een boulevard zal als een groen wandelgebied de buitenstad met de binnenstad verbinden.”

Kwaliteitsteam
Een zogenaamd Q-team zal - van bestemmingsplan tot realisatie - toezien op de kwaliteit, aldus Posthouwer. In dat Q-team zullen ook klankbordgroepleden en vertegenwoordigers van het Gelders Genootschap zitting nemen. “Die kwaliteit waarop zij toezien, betreft overigens niet alleen de ontwerpen, maar ook de materiaalkeuze.”

“Geef Zaltbommel een mooi, passend ontwerp voor de Buitenstad!”, is het dringende verzoek van Burgers en Schalkx. Wat Posthouwer betreft wordt aan dat verzoek voldaan. Eind 2022 hoopt hij dat de eerste geïnteresseerden kunnen intekenen voor een huis in de nieuwe wijk aan de Waal.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden