Op het oog doodgewone stenen. In het donker lichten ze op en doven weer, in het ritme van een ademhaling. Foto: Studio Roosegaarde
Op het oog doodgewone stenen. In het donker lichten ze op en doven weer, in het ritme van een ademhaling. Foto: Studio Roosegaarde (Foto: Studio Roosegaarde)

Een lichtende steen voor elk slachtoffer

Op 27 januari is het 75 jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz – hét symbool van de Holocaust - werd bevrijd. Om de 104.000 Nederlandse Holocaustslachtoffers te herdenken, ontwierp Studio Roosegaarde het kunstwerk Levenslicht. Dit tijdelijke monument voor Joden, Roma en Sinti die in de Tweede Wereldoorlog zijn vervolgd, gedeporteerd en vermoord, is de laatste week van januari ook in Zaltbommel en Rossum te zien. Ter nagedachtenis aan onze omgekomen plaatsgenoten.

door Loeki Bruinink

Zaltbommel - Levenslicht lijkt op het oog een verzameling gewone stenen op een schaal. Maar in het donker lichten ze blauw op, doven ze langzaam, om daarna weer blauw te kleuren: een ademhaling van licht. Daarmee symboliseren ze de herinnering aan de Holocaust-slachtoffers die levend moet blijven.

Bij de landelijke onthulling op 16 januari in Rotterdam bestond het monument uit 104.000 stenen: een voor elk Holocaustslachtoffer. In de dagen erna zijn de stenen verdeeld over de ruim 150 gemeenten waar ten tijde van de Tweede Wereldoorlog Joden, Roma en Sinti woonden. Zaltbommel is daar één van.

Studio Roosegaarde ontwikkelde het monument in opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Levenslicht is gebaseerd op de Joodse traditie om bij het bezoek aan een graf een steentje neer te leggen. De komst van het lichtmonument naar Zaltbommel en Rossum is een van de vele activiteiten die in 2020 in de Bommelerwaard plaatsvinden in het kader van 75 jaar vrijheid.

Vooral de verbinding die Levenslicht legt tussen landelijk en lokaal herdenken, spreekt wethouder Adrie Bragt aan. "Bovendien past het bij ons streven om de geschiedenis tastbaar maken. Om de slachtoffers een gezicht te geven en het verhaal persoonlijk te maken. We willen daarbij vooral ook de jeugd betrekken. Bij de vierdeklassers havo en vwo hebben we de opdracht neergelegd een herdenkingsactiviteit te verzinnen waar ze zelf naartoe zouden gaan. Op 30 januari debatteren ze daarover in de raadszaal van het Stadhuis, waar ook Levenslicht zal branden. Het beste idee hopen we daadwerkelijk te kunnen uitvoeren."

Speciaal voor basisschoolkinderen is er op 31 januari een rondwandeling, met als vertrekpunt het Mikwe. Aan de hand van de Stolpersteine en passages uit brieven van de 12-jarige Josine van Gelder uit Rossum wordt de geschiedenis tot leven gebracht. Die avond is Levenslicht voor het laatst te zien. Een steen voor elk slachtoffer, een ademtocht van licht. Een herinnering aan onze plaatsgenoten die na de oorlog niet meer terugkeerden naar de Bommelerwaard.

Locaties
Het tijdelijke monument is in de laatste week van januari op de volgende locaties te zien:

Do 23 januari 18.45-20.15 uur
Markt, Zaltbommel: verhaal van deportatie Joden, tekst en uitleg over kunstwerk


Vr 24 januari 19.00-20.30 uur
Maasdijk 70, Rossum: uitleg kunstwerk en Stolpersteine


Ma 27 januari 20.00 uur
Gasthuiskapel, Zaltbommel: Concert 'Herdenken in vrijheid' en levensverhaal Bernard van Gich, verplicht aanmelden via activiteiten2020@zaltbommel.nl


Di 28 januari 18.30-20.30 uur
Mikwe aan de Minnebroederstraat 2 Zaltbommel: uitleg kunstwerk en 19.45u Stolpersteine-wandeling


Wo 29 januari 18.30-20.30 uur
Joodse Monument Bossche Poort, wandeling langs Stolpersteine om 19.45u


Do 30 januari 19.00 uur
In Stadhuis, Markt Zaltbommel: aanvang Jeugdraad


Vr 31 januari 18.30-20.30 uur
Mikwe, Zaltbommel: 19.15u wandeling Stolpersteine speciaal voor basisschooljeugd, met passages uit brieven van 12-jarige Rossumse Josine van Gelder, één van de 104.000 Nederlandse Holocaustslachtoffers.

Meer berichten