Dirre van Dalen schreef haar herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog op. Waar het boek verkrijgbaar is, is nog niet bekend.
Dirre van Dalen schreef haar herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog op. Waar het boek verkrijgbaar is, is nog niet bekend.

'De bevrijding... Ik zie het nog voor me'

Het moest een bijzondere mijlpaal worden in de Nederlandse geschiedenis, 75 jaar bevrijding. Maar door de coronacrisis gaan alle herdenkingen en festiviteiten niet door. De verhalen over de oorlog mogen niet verloren gaan. Dirre van Dalen schreef, op aandringen van haar kleindochter, haar herinneringen op.

door Marielle Pelle

Brakel - "Vaak vertelde ik mijn kleinkinderen over mijn jeugd. Mijn oudste kleindochter zei dat ik het op moest schrijven", vertelt de 94-jarige Van Dalen. Ook ontstond het project 'Ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog' in Rivierenland, haar kinderen noemde daar haar naam. "Ze kwamen vragen of ze me mochten interviewen, maar ik heb geantwoord: 'Ik denk er niet aan!' Ik schrijf het zelf wel op." Inmiddels staat het verhaal op papier en heeft het project zorg gedragen voor het drukken. Op 5 mei zou het officieel worden uitgegeven, maar de officiële overhandiging kan nu niet doorgaan. Het boekje is wel vanaf deze week te koop.

"Ik heb opgeschreven zoals ik het beleefd heb. Ik ben er allemaal zelf bij geweest." Bladerend door het boekje wordt duidelijk hoeveel Van Dalen nog weet te vertellen. Ze weet de weekdagen en data nog precies te benoemen. Als ik hier verbaasd op reageer, zegt ze: "Voor mij is het niet lang geleden." Als ik vraag wat het heftigste is, waar ze over geschreven heeft, antwoord ze: "Dat zijn zoveel dingen..."

Ze vertelt beeldend over de Duitsers die ingekwartierd waren. "Bij onze overburen hadden ze een zoon met een beperking, die stond elke dag in zijn wagentje voor het huis. Hij kon niet praten, maar hij was niet dom. Ook in dit gezin kwamen Duitsers, en één van de oudere soldaten zei, wijzend op die zoon: "Die moet je kapotschieten, daar heb je niets aan, dat doen we in Duitsland ook!" Mijn buurman werd zo ontzettend boos en hij zei: "Als je dat doet, dan hak ik jouw kop er af!" Dat vond ik heel heftig, als 16-jarig meisje." Fel gaat ze verder: "En dit heb ik ook opgeschreven, zodat men weet hoe de moffen waren!" Daarna wordt haar stem rustiger en ze vertelt dat ook in hun gezin Duitsers ingekwartierd waren. "Een jonge soldaat, hij was pas 18 jaar. Hij begon 's avonds te huilen en hij vertelde mijn moeder dat hij bang was." Ze is even stil en zegt: "Er zaten ook goede jongens bij. Ik zou alleen al een boek kunnen schrijven over alles wat we met die jongens hebben meegemaakt."

"De bevrijding was dichtbij, want overal gaven Duitsers zich over, hoorden we vertellen." Van Dalen vertelt dat ze het eigenlijk nog niet durfde te geloven, want de geruchten waren er al eerder geweest en enkele dagen voor de bewuste 5 mei staken de Duitsers de kerktoren, de molen en het ovenhuis in brand. "Ik zie me nog staan, we stonden te kijken toen dit gebeurde." Ik vraag hoe het was, om het te zien gebeuren, zonder dat je iets kunt doen. Zachtjes zegt ze: "Machteloos. Maar dat waren we al vijf jaar. Overal waren de Duitsers de baas."

Via Radio Oranje kwam het nieuws dat Nederland bevrijd was. "Wij hadden geen radio meer, hoor", vertelt ze gehaast, "die hadden we allemaal in moeten leveren. Maar er waren een aantal mensen die hem onder een hoop hooi verstopt hadden en die vertelde het." En dan weet Van Dalen tot op dag en tijdstip het verhaal te vertellen. "Het was 5 mei en rond 19.00 uur hoorden we muziek aankomen. Het was een man of twintig, ik kende er niemand van. Voorop liep een man met een accordeon en ze liepen met een open kar. Achter die open kar liep een geboeide man, ik zie het nog zo voor me!"

Schrijven
"Ik heb opgeschreven, zoals ik het me herinner", zegt Van Dalen. "Soms twijfelde ik hoe iets precies was, en besefte me dat ik het aan niemand meer kon vragen." Terwijl ze achter haar laptop zit en haar iPhone naast haar ligt, luister ik geboeid naar haar verhaal. Ik realiseer me wat voor rijkdom het is, dat deze vrouw het talent van vertellen en schrijven heeft en ook echt is gaan schrijven. Om zo de herinneringen te behouden. Van Dalen pakt het boekje vast, strijkt over de voorkant waar een foto van haar op prijkt en zegt: "Tijdens het schrijven, zat ik weer midden in de oorlog. Als ik stopte met schrijven, moest ik even bijkomen. Ik vergat de tijd, ik vergat zelfs om te eten. Als ik schrijf zie ik alles weer voor me!"

Bij het ter perse gaan van deze krant was nog niet bekend waar het boek verkrijgbaar is.

ooggetuigenvanwo2.nl

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden